Đền Bà Chúa Kho và sự tích công chúa Thanh Bình
Cập nhật: 07:00 | 01/08/2020

 

 

(BGĐT) - Tiên Sơn, huyện Việt Yên (Bắc Giang) là vùng đất cổ nằm bên bờ Bắc Sông Cầu. Vùng đất này còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa dân tộc. Các di tích mộ Hán, đền thờ Thạch Linh Thần Tướng, Ao Miếu, quần thể di tích chùa Bổ Đà, đền Độc Cước… phản ánh rất rõ về lịch sử văn hoá địa phương qua các thời kỳ.

Trong hệ thống di tích tiêu biểu ở Tiên Sơn còn có đền thờ Bà Chúa Kho - nơi thờ công chúa Thanh Bình, tương truyền là con gái vua Hùng có công trông coi kho lương giúp vua cha đánh giặc phương Bắc bảo vệ đất nước. 

Sự tích Bà Chúa Kho được lưu truyền ở địa phương: Theo truyền thuyết thời Hùng Vương, giặc phương Bắc sang xâm lược nước ta, thế giặc rất mạnh lại có tù trưởng Cao Bằng là Lục Đinh làm nội ứng. Nhà vua xuất quân từ núi Nghĩa Lĩnh gần ngã ba sông Việt Trì đem toàn Bản bộ đến trang Tiên Lát, nơi có địa hình thuận lợi cho việc phòng bị đánh giặc. 

Đền Bà Chúa Kho, Bắc Giang,

Cổng vào đền thờ Bà Chúa Kho.

Các Bản bộ đóng trại tại vùng đất này còn ghi dấu tên địa danh như: Bộ Tre, Bộ Trạ, Bộ Ngạnh, Bộ Nứa, Bộ Trắng, Bộ Hồng... Mỗi bộ trông coi mỗi việc gọi là lục bộ. Nhà vua trao cho con gái Thanh Bình trực tiếp làm thủ kho giữ lương thực và binh sách tại Trại Cung. Công chúa tỏ ra có tài cung ứng kịp thời cho lục bộ, ba quân và cho Thạch Tướng quân đánh thắng giặc đem lại hoà bình cho đất nước.

Làm tròn nhiệm vụ, Thạch Tướng quân đã hoá trên núi Phượng Hoàng. Công chúa Thanh Bình là con cháu của các bậc tiên vương kế thừa dòng máu của các bậc tiên đế giản dị, trung thực, công tâm. Là thủ kho, công chúa đã cung ứng kịp thời cho ba quân, giúp ba quân đánh thắng giặc.

Sách địa chí Bắc Giang từ điển cũng ghi: Theo truyền tích ở địa phương, thời Hùng Tạo Vương ở trang Tiên Lát, có vợ chồng ông bà Nguyễn Hoà và Cao Thị Huyền ăn ở hiền lành, lương thiện, được trời cho đứa trẻ sinh ra từ đá. Khi đất nước có giặc Lục Đinh thần tướng, đứa trẻ bỗng lớn vụt lên, khí dũng hơn người, tài kiêm văn võ đòi đi đánh giặc. Vua ban cho voi đá, phong Thạch tướng quân, cầm quân đi đánh giặc, đánh một trận giặc tan. 

Thạch tướng quân dẫn quân trở về Tiên Lát, lên núi Phượng Hoàng rồi hoá tại đó. Trong cuộc chiến ấy, Thạch tướng quân giao cho công chúa Thanh Bình cai quản lục kho cho lục bộ: Bộ Tre, Bộ Trạ, Bộ Ngạnh, Bộ Nứa, Bộ Trắng, Bộ Hồng. Việc binh lương được công chúa lo chu tất. Đến khi công chúa hoá, vua cho lập đền thờ, gọi là đền Bà Chúa Kho.

Đền thờ Bà Chúa Kho được xây dựng từ lâu đời và đã được tu sửa qua nhiều giai đoạn. Khảo sát hiện trạng di tích cho thấy nhiều dấu ấn văn hoá qua các thời kỳ còn lưu lại. Xung quanh ngôi đền còn nhiều mảnh vỡ, đầu ngói mũi hài, gạch ngói cũ thời Lê (TK XVII-XVIII). Ông Nguyễn Thế Đoàn, người trông coi di tích cho biết: “Giai đoạn kháng chiến chống Pháp, đền Bà Chúa Kho bị hư hỏng nặng. Đến những năm 1978 - 1980, nhân dân địa phương mới tu sửa tôn tạo lại ngôi đền thêm phần khang trang tố hảo để thờ Bà Chúa Kho theo truyền thống ở địa phương”.

Đền Bà Chúa Kho hiện nay có bình đồ kiến trúc kiểu chữ nhị gồm toà Tiền tế 3 gian và Hậu cung 3 gian. Trên đỉnh bờ nóc mái đền đắp nổi bức đại tự chữ Hán: “Chúa Kho từ”- đền Bà Chúa Kho. Hai trụ biểu phía trước đắp câu đối chữ Hán ca ngợi công lao của công chúa Thanh Bình: “Càn long tốn thuỷ lưu thắng cảnh/ Liệt nữ cao sơn hiển linh từ” (có nghĩa: Phía Tây Bắc có mạch nguồn, phía Đông Nam có dòng nước chảy là nơi cảnh đẹp/ Người nữ oanh liệt được tôn thờ ở ngôi đền linh thiêng trên đỉnh ngọn núi cao).

Đền thờ Bà Chúa Kho là trung tâm sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng, nơi tổ chức lễ hội truyền thống của nhân dân địa phương. Hội lệ hằng năm được tổ chức ngày 15 tháng Giêng âm lịch với nhiều nghi lễ và trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hoá dân tộc. Ngôi đền nằm trong quần thể di tích danh thắng Bổ Đà gắn với truyền tích về Thạch Linh thần tướng cầm quân đánh giặc bảo vệ đất nước. Với giá trị lịch sử tiêu biểu, đền thờ Bà Chúa Kho được xếp hạng là di tích Lịch sử văn hoá cấp tỉnh năm 2009.

Việt Yên: Đầu tư tôn tạo di tích gắn với phát triển du lịch
(BGĐT) - 5 năm qua, nhất là từ khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 44 của BTV Tỉnh ủy, Kế hoạch số 102 của UBND tỉnh về Phát triển du lịch tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2016-2020, công tác đầu tư tôn tạo, phát huy giá trị di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn huyện Việt Yên (Bắc Giang) được chú trọng.
 
Bắc Giang: Địa điểm Chiến thắng Xương Giang và Cụm di tích cây Dã Hương được công nhận là điểm du lịch
(BGĐT)-UBND tỉnh Bắc Giang vừa ra quyết định công nhận điểm du lịch đối với Di tích Quốc gia đặc biệt Địa điểm Chiến thắng Xương Giang (TP Bắc Giang) và Cụm di tích cây Dã Hương, đình, đền chùa xã Tiên Lục (Lạng Giang).
 
Yên Dũng: Hỗ trợ kinh phí tu bổ, tôn tạo 19 di tích trong giai đoạn 2019-2020
(BGĐT) - Trong giai đoạn 2019-2020, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) sẽ hỗ trợ kinh phí sửa chữa, tu bổ, tôn tạo 19 di tích trên địa bàn.
 
Thị trấn Đồi Ngô đón nhận Bằng Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đình Gai
(BGĐT) - Được sự nhất trí của cơ quan có thẩm quyền, ngày 11-6, Đảng ủy, UBND thị trấn Đồi Ngô cùng với cấp ủy chính quyền và nhân dân thôn Gai tổ chức lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia Đình Gai.
 
Yên Dũng tôn tạo, nâng tầm di tích lịch sử văn hóa
(BGĐT) - Nhờ huy động tốt nguồn kinh phí xã hội hóa, thời gian qua, nhiều di tích lịch sử văn hóa ở huyện Yên Dũng (Bắc Giang) được đầu tư tu bổ, tôn tạo trở thành điểm nhấn trong bức tranh phát triển du lịch trên địa bàn.
 
Nâng cao kỹ năng quản lý, tu bổ di tích
(BGĐT) - Ngày 26-4, gần 200 đại biểu là đại diện lãnh đạo UBND huyện, TP; Phòng Văn hoá - Thông tin huyện, TP; UBND các xã, phường, thị trấn; cán bộ văn hóa cấp xã cùng người trực tiếp trông coi di tích; đại diện Hội Người cao tuổi, Ban Quản lý di tích tại cơ sở tham gia chương trình bồi dưỡng kỹ năng thực hiện công tác quản lý, tu bổ di tích năm 2019 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tại TP Bắc Giang.
 

Đồng Ngọc Dưỡng

Đền Bà Chúa Kho, Bắc Giang,
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Xếp theo:Mới nhấtHay nhất